Giải Thuyết Đạo Nho

Chí đức hóa thương sanh,

Thánh mô tập đại thành,

Văn chương nhi vỏ hiển,

Tuyên Đạo định sang kinh,

Chứng thủ Tam-Tông-Giáo,

Thể trình ngũ sắc quan,

Liên hoa chơn thắng cảnh,

Đàn sỉ Tánh Tâm minh.

Thượng ỷ chứng đàn.

Thể dụng hoàn toàn đoản khuyết trung,

Liên tư khiết bạch tự nhiên dung,

Tiên Thiên Đạo hiệp tam nhi nhứt,

Nữ khảm nam ly đoạt hóa-công.

Thánh Kinh Trung Hiếu làm đầu,

Dầu Nam dầu Nữ phải trau trọn niềm.

Trải xem sách vở cổ-kim,

Ngàn kinh muôn điển dạy kèm thảo ngay.

Trời cao biển thẩm đất dầy,

Nho gia vững đặt chẳng lay chẳng sờn.

Dạy người luân-lý cang-thường,

Dạy người Trung Tín Nghĩa Nhơn vuông tròn.

Dạy cho biết phép biết khuôn,

Lễ nghi Đạo Đức cội nguồn dân sanh.

Trung Dung hai chữ chí thành,

Phát minh Thiên Địa lưu hành căn cơ.

Dịch Kinh chép để sờ sờ,

Hà-Đồ lại với Lạc-Thơ rõ ràng.

Thánh Nhơn nghiện cứu Aâm Dương,

Ngũ Hành sanh khắc tuần hườn châu nhi.

Đạo thông từ lúc Phục-Hi,

Lần qua Đại-Võ đến ky Văn-Vương.

Châu-Công, Khổng-Thánh tiếp nương,

Lập thành mối-cả mở-mang con người.

Từ sanh có Đất có Trời,

Có Người mới đủ sánh ngôi Tam-Tài.

Âm Dương một Lý mà hai,

Như Người một giống gái trai hai hình.

Trời thì sanh có Năm Hành,

Người thì Năm Đức sẵn in vào lòng.

Suy ra cho tột cho cùng,

Thiên Nhơn nhứt Lý quán thông chẳng rời.

Nghĩ rồi mới rõ Đạo Trời,

Rõ rồi nên phải bầy lời dạy khuyên.

Xưa nay những bực Thánh Hiền,

Thay Trời dạy Đạo sách biên muôn vàng.

Dạy cho khắn khít Tam Cang,

Dạy cho gắn chặt Ngũ Thường Nhơn-Luân.

Thi, Thơ, Lễ, Nhạc điển phần,

Hiến chương Văn-Võ noi chừng Thuấn Nghiêu.

Tam Thiên Tam Bá đủ điều,

Dùng gương tiên-giác dắt dìu hậu-lai.

Dạy đời chẳng sót một bài,

Tề gia trị quốc chẳng sai phân hào.

Nho gia rộng lớn xiết bao,

An dân an quốác công cao muôn đời.

Những điều cư-xử làm người,

Chẳng sót một lời Ngài nỡ bỏ qua.

Đến phần triết học cao xa,

Sánh cùng Phật Lão cũng là mỉa-mai.

Kẻ sau học hỏi sơ-sài,

Chia phe, chia phái, biếm bài khen-chê.

Chưa thông ý vị Trọng-Ni,

Mà chê Đạo khác thuộc về dị-đoan.

Chẳng dè Tam-Giáo Thánh Nhơn,

Truyền trao mối-cả phải nuơng theo thời.

Nói rằng Phật Lão hại đời,

Chẳng dòm Khổng Giáo hiếm người bội sư.

Đạo nào cũng tại người hư,

Đạo nào cũng giữ khư-khư Tánh Trời.

Bổn-sơ khuyên chớ đổi dời,

Chí-ư chí-thiện trọn đời đừng sai.

Ngọc trong nhờ cố sức mài,

Người muốn nên tài thời phải chí tâm.

Tấc vàng tấc bóng quan-âm,

Ba dư mựa chớ tưởng cầm rằng chơi.

Muốn cho đứng đợt với dời,

Nhơn-hòa, Địa-lợi, Thiên-thời phải thông.

Muốn rành thể dụng Hóa-Công,

Âm Dương động tịnh chấp trung điều-hòa.

Mọi người noi giữ giềng-ba,

Gìn câu tha-thiết, trát-ma chớ rời.

Nhơn-Tâm nguy lắm em ôi !

Gìn lòng thân độc giữ lời u-vi.

Quang phòng hai chữ Trí Tri,

Chánh Tâm Thành Ý, vô-khi không điền.

Hi Hiền, Hi Thánh, Hi Thiên,

Do mình trì chí tự-nhiên đặng thành.

Có câu Thiên Địa hiếu sanh,

Họa dâm phước thiện bởi mình mà ra.

Khuyên dời khá bỏ thói tà,

Tồn Tâm Dưỡng Tánh ta-bà hư thân.

Khắp trong Tam-Giáo Thánh-Nhơn,

Người Tiên, người Phật Thánh Thần giống nhau.

Dạy điều ngay thảo làm đầu,

Làm lành lánh dữ trước sau một niềm.

Bình tâm chánh nghĩ mà xem,

Đạo Nho Thích giáo thù hiềm bởi đâu ?

Chẳng qua tại kẻ làm đầu,

Xảo-ngôn dĩ-tử loạn châu no mình.

Có câu Thiên Địa lưu-linh,

Vô-thinh, vô-xú, vô-hình, vô-danh.

Mang mang Thiên-Lý lưu hành,

Vô-ý, vô-tất, ngươn hanh trinh kiền.

Trung-Dung bất diệt bất thiên,

Quang tiền dũ hậu danh truyền thiên-thơ.

Trạch dân tri chúa thân tu,

Dương danh hậu thế qui-mô vô-cùng.

Thánh ngôn thiên tải kỳ-phùng,

Các em mựa chớ tấc lòng đơn sai.

Ngày đêm hôm sớm khuya mai,

Sắt kia có thuở mình mài nên kim.

7-8 tháng giêng năm Tân-Vì (23-2-1931)