CHUYEÅN MEÂ KHAÛI NGOÄ

NGOÏC lònh Thaày xöa ñaõ daïy troaøn,

HOAØNG ngoân Thaày ñònh taïi Kieân Giang,

ÑAÏI thöøa Thaày nhoùm vaày sum hieäp,

ÑEÁ chieáu Thaày ngaên keû baïo taøn.

1

Ñöôïm caây coû Nhaâm Thaân böôùc tôùi,

Röôùi hoàng aân taém goäi caùc con;

Khuyeân con boån phaän lo troøn,

Ñöøng loøng chaùc oaùn cöu hôøn nhau chi.

Reøn loøng hai chöû töø bi,

Sôùm tröa kinh keä qui y theo Thaày.

2

Thaày ñaõ daïy reû maây veùn nguùc,

Con bao ñaønh laáp ngoïc vuøi chaâu;

Hoaøi coâng vung queán baáy laâu,

Troâng con söûa loåi hoài ñaàu aên naên.

Ñöôøng ngay Thaày daïy phaûi phaêng,

Tröùôc sao sau vaäy vuøng vaèng ích chi.

3

Chöû bó thaùi thaïnh suy chæ roõ,

Taùnh tham saân aí oá khuyeân chöøa;

Taø ma ngoaïi ñaïo keá löøa,

Gaïn trong loùng ñuïc, ngaên ngöøa laém con!

Gìn loøng gan saét daï son,

Hôù hinh moät phuùt hao moøn coâng phu.

 4

Ma quæ duïng lôøi ruø tieáng queán,

Mieång sao cho keõ meán ngöôøi öa;

Traùch con thaáy quaáy chaúng chöøa,

Coøn theo ñeo ñuoåi sôùm tröa chaúng rôøi.

Daïy con Thaày chæ cô Trôøi,

Chaùnh Taø Yeáu Lyù heát lôøi bieän phaân.

5

Caùc con boûi phaân vaân Taâm Taùnh,

Chaúng bieän phaân ñaøng chaùnh neõo taø,

Ham chi caùi thoùi phuø hoa,

Ham chi caùi gioïng heâ haø baõi buoâi.

Ham chi caùi loái ngöïôc xuoâi,

Laøm cho boïn quæ deå duoâi loäng vaøo.

 6

Söùc Chôn Lyù nhö phao ñang noåi,

Nôi Ñònh Kieân laø coäi laø nguoàn;

Ñònh-Töôøng gioù vuït möa tuoân,

Kieân-Giang taùp naäp luoân luoân ñeâm ngaøy,

Thöông con ñang tænh hoùa say,

Taïi loøng duïc voïng ham baøy phoâ tröông.

7 

An Thieân Hoäi Thaày ñöông môû cuoäc,

Duïng caùc con laøm Ñuoác Thieâng Lieâng;

Phong con Thaày coù keä khuyeân,

Traùch con chaüng neå chaüng kieân lôøi Thaày.

Cho neân quæ keá tieáp tay,

Giuïc xuoâi con treû boõ ngay chôn truyeàn.

8

Thaày quaõng ñaïi voâ-bieân voâ-löôïng,

Thöông caùc con nghieäp chöôùng daãy ñaày;

Lôøi taø con ñeå vaøo tai,

Sôùm khuya con ñoïc ñeâm ngaøy con xem.

Lôøi Thaày con nôõ yeâm lìm,

Ñaët baøy kieåm döôït ñaëng theâm tay phaøm.

 9

Baïch y Ñaïo nhaø Nam toái kî,

Nôõ ñaønh loøng laäp vò caõi Thaày;

Xieát bao ngaäm ñaéng nuoát cay,

Con coøn nhö theá, ngöôøi raøy theå nao?

Thaày ñaø ruoät heùo gan xaâu,

Khuyeân con tu tónh keõo ñau loøng Thaày.

10

Ngaøy xuaân nhöït chaúng daày vuoân taát,

Khuyeân caùc con tuaân Luaät Cao Ñaøi;

Tam-Thanh luaät caû chôù phai,

Thinh thinh bieån roäng soâng daøi nuùi cao.

Con oâi! Tænh giaác chieâm bao,

Thaày coøn nhieàu luùc aâm-hao phaân-traàn.

 11 18 thaùng 7 naêm Nhaâm Thaân (1932)

Laäp quoác Ñaïo thieân taân vaïn khoå,

Daïy caùc con phoå ñoä chuùng sanh;

Caùc con maõng taïi caàu danh,

Lôùn laøm nhoû hoïc tranh daønh thaáp cao.

Mieäng Ngoâ maø buïng ôû Taøo,

Döïng phe keát ñaûng ngaên raøo laáp soâng.

12

Khen caùc treû chaüng loøng hoå theïn,

Nôû daï naøo queân tieáng Thaày khuyeân;

Keå töø Thaày laäp An-Thieân,

Bieát bao nhieâu noåi than phieàn vôùi con.

Raèng: khuyeân lôùn nhoû lo troøn,

Giuùp Thaày chuyeån Ñaïo saét son troïn nieàm.

 13

Thöông con daïi nghæ theâm tím ruoät,

Cöùu côn nguy Thaày buoäc dæ hôi;

Caïn saâu theâm toõ ñoâi lôøi,

Khuyeân ñöøng taät ñoá raõ rôøi nhau ra.

Traêm ñieàu neân xeùt gaàn xa,

Cuûng ñeàu maùu muû thòt da cuûa Thaày.

 14

Lôøi haèng ví: moät caây troøi troïi,

Laøm sao cho neân noåi hoøn non;

Giöûa soâng boång noåi neân coàn,

Nhôø nhieàu hoät caùt ñaáp doàn môùi cao.

Ñoâng maày thì taây coù tao,

Giuùp lôøi giuùp söùc vieäc naøo chaüng neân.

 15

Traêm vieäc phaûi chí beàn môùi ñöôïc,

Moät böôùc cho moät böôùc vöõng vaøng;

Ñöøng tin nhöõng tieáng hoang ñaøng,

Ñöøng tin nhöõng tieáng dòu daøng quæ ma.

Ñöøng meâ nhöõng vieäc cao xa,

Ñöøng meâ nhöõng vieäc doái ta doái Trôøi.

16

Khuyeân caùc treû nghe lôøi Thaày daïy,

Ñöøng ham lo bay nhaåy phi thöôøng;

Tu Chôn Thieäp Quyeát chæ töôøng,

Chaùnh Taø Yeáu Lyù moïi ñöôøng bieân phaân.

Ñaïo Thaày nhö nöôùc trong ngaàn,

Ñaïo khoâng xao dôïn phaân vaân roän raøng.

17

Ñaïo Thaày ôû khaép traøng voõ truï,

Ñaïo Thaày lo khuyeân nhuû nhôn sanh;

Khuyeân ngöôøi boû döõ theo laønh,

Chaúng khuyeân ôû nuùi, ôû ghaønh, ôû hang.

Chaúng khuyeân theo thoùi dò ñoan,

Chaúng khuyeân hieäp luõ vaày ñoaøn doái daân.

18

Boán con laõnh chung phaàn troïng chöùc,

Boán con khoâng hieäp nhöùt cuøng nhau;

Boán con rôøi raõ Thaày ñau,

Boán con boán yù Ñaïo mau tan taønh.

Hieän nay quæ keá raáp ranh,

Hieäp nhau xeû muùng chia manh Ñaïo Thaày.

19

Thaày chaúng nôõ ñeå baày con daïi,

Bò quæ vöông laøm haïi phaù hoaøi ;

Thöông xxx yû söùc caäy taøi,

Chaúng tuaân Thaùnh huaán moät hai taùch mình.

Chöõ raèng sinh söï söï sinh,

Laøm hö Ñaåu cuoäc Thaát-Tinh long ñoà.

20

Ñaây xxx cuõng taùnh môø hoà neâ voäi,

Traêm ñieàu lo haû hoái cho mau ;

Than oâi ! chaúng xeùt vaøng thau,

Baï ñaâu nghe ñoù bieát ñau söï roài.

Khen cho chaúng xeùt Thieân-Thôøi,

Thaày ñaø caïn tieáng nhaén lôøi cho Nhôn.

21

Phuøng con nôõ loøng hôøn vieäc cuõ,

Lôøi Thaày khuyeân con giöõ con xem;

Neân hö con ñeå yeâm-lìm,

Chaúng caàu ai bieát chaúng theøm ai hay.

Sao con chaúng xeùt ñoùù ñaây,

Ñaàu mình phaûi ñuû chôn tay môùi thaønh.

22

Nhôn tua giuõ thinh danh laøm troïng,

Thaày tin con neân duïng ñaõ laâu;

Töø ñaây boû taùnh cô caàu,

Traêm ñieàu neân xeùt treân ñaàu coù ta.

Caùc ñieàu loãi tröôùc Thaày tha,

Nhôù lôøi saùu boán (64) hieäp hoøa thì neân.

23

Ca doác chí döïng neàn Chôn Lyù,

Raùng coi chöøng luõ quæ keà hoâng;

Nöûa tin maø nöûa neân phoøng,

Trôøi xa ma caän thaät loøng hieåm nham.

Hieám ngöôøi trieâu töù moä tam,

Loøng ma mieäng Phaät gioác ñem laïc ñöôøng.

24

Löôïng chaéc daï, Thaày thöông chi xieát,

Bieát coù Thaày neân quyeát theo Thaày;

Thaày khuyeân bieát Ñaïo caøng hay,

Hieäp Taâm chuùng trí sum vaày môùi cao.

Ñaïo thöông khaép caû ñoàng baøo,

Mieäng laèng löôõi moái chuoát baøo ñöøng tin.

25

Khuyeân boán treû giöõ gìn lôøi daïy,

Ñoàng cuøng nhau söûa vaïy ra ngay;

Con oâi! Nam, Baéc, Ñoâng, Taây,

Quæ vöông hieäp söùc ñeâm ngaøy phaù Ta.

Neáu con Taâm chí chaúng hoøa,

Laøm sao Ñaïo Caû cuûa Cha cho thaønh.

26

Thaát Ñaåu cuoäc tình hình ñaõ hoaïi,

Vì An, Ñaây laøm saùi Lònh Thaày;

Chaúng caàn ñôïi Lònh ñôïi ngaøy,

Vöøa nghe baøn ñònh chôùp ngay laøm caøng.

Con oâi! quæ keá ña ñoan,

Loän chen chuùt ñieån thaáy tan hoan roài.

27

OÁi thoâi thoâi! Vieäc roài chaúng noùi,

Nay Thaày lo vieäc môùi giuùp con;

Khuyeân con loøng saét daï son,

Giuùp Thaày chuyeån Ñaïo cho troøn thæ chung.

Naày con Ca, Löôïng, Nhôn, Phuøng,

Boán con ñoàng yù chung cuøng nhau chaêng ?

28

Haønh Ñaïi Ñaïo ñöøng caân sang troïng,

Cuõng ñöøng so nhaø roäng choøi tranh;

Caân laø: caân söï hoïc haønh,

So laø: so caùi chí Thaønh ñoäng Thieân.

Caân laø: caân kieáp thieâng lieâng,

So ngöôøi: quæ cuï thaàn kieân anh taøi.

29

Tröôùc daãu coù moät hai vít tích,

Khuyeân con ñöøng chích-mích nhau chi;

Töø ñaây ñöôøng caû chung ñi,

Hieäp Taâm chuùng Trí ñöøng nghi chuyeän roài.

Caây xanh nhôø coù nhieàu choài,

Ñaïo neân nhôø coù Thaày Trôøi giuùp cho.

30

Moät lôøi choùt hoûi doø cho caïn,

Ngoï thì mai thöôïng traïng Thaày xem;

Khuyeân con lôùn nhoû troïn nieàm,

Boán con moät sôù phong nieâm haún hoøi.

Baèng ai loøng moät yù ñoâi,

Coù Thaày phuù aùn Nguõ-Loâi xeùt duøm.

20 thaùng 7 naêm Nhaâm Thaân (1932)

Ngoïc Kinh ñònh môû Ñaïo nhaø Nam,

Hoaøng Ñieän daønh buoân ñeå giaùng phaøm,

Thöôïng trí khaù mau ra giuùp söùc,

Ñeá Vöông naøo ví Ñaïo kyø Tam.

31

Neàn Ñaïi-Ñaïo xanh um coå-thoï,

Ñuoác Cao Ñaøi raïng toû Nguõ Chaâu;

Khuyeân con beàn bæ tröôùc sau,

Moät loøng khaéng khích cuøng nhau chôù rôøi.

Loøng con Thaày ñaõ thaáu roài,

Giaùng ñaøn Thaày laäp vò ngoâi Thaùnh Toøa.

 32

Khaép traàn theá coøn xa Thaùnh-Huaán,

Bôûi caùc con chöa ñaëng Nhöùt-Taâm;

Con oâi! Muoán roõ cao thaâm,

Gaàn Thaày, Thaày seõ chæ laàm laïc cho.

Hoïc Ñaïo thì raùng loøng lo,

Haønh Ñaïo thì chôù so ño caân löôøng.

33

Nhaéc ñeán luùc Trung-Öông Thaày laäp,

Doác loøng thaâu Tam Thaäp Luïc Thieân;

Leõ gì Ñaïo ñaõ ñöôïc yeân,

Leõ gì Ñaïo khoûi chinh nghieân ñeán raøy.

Leõ gì Ñaïo döôïc nôõ maøy,

Coù ñaâu Ñaïo phaûi ñaéng cay traêm beà.

 34

Cuõûng vì treû chia phe chia ñaõng,

Cuõng vì con laøm laõng laøm lô;

Kinh Thaày con ñaõ nghi ngôø,

Lôøi Thaày con laïi bô thôø boû qua.

Ruoät raø ngay thaúng boû ra,

Nònh huøa chuoát ngoùt boái da ñem vaøo.

 35

Thaày beä Ngoïc khaùt khao troâng ñôïi,

Öôùc cho con böôùc tôùi ñöôøng ngay;

Troâng thoâi troâng ñaõ moõi maøy,

Ñôïi thoâi caøng ñôïi caøng ngaøy caøng xa.

Raùng thöông Thaày chuùt vôùi maø,

Thöông Thaày ñaëng hieäp ñaëng hoøa cuøng nhau.

 36

Thaày ñaõ daïy ñaâu ñaâu cuõng moät,

Bôõi xa nhau neân cuoäc môùi chia;

Ñöøng cho keá quæ phaân lìa,

Ñöøng cho mieäng theá tieáng bia vang ñoàn.

Ñaïo chia nhieàu phaùi nhieàu moân,

Vì chöng cô buùt mình toân laáy mình.

37

Con phaûi bieát chöông trình hieäp nhöùt,

Phaûi loïc löøa tònh thaát hieäp vaøo;

Caùc nôi cô buùt lao nhao,

Ñeàu keâu hieäp laïi con trao lôøi vaøng.

Ñöøng cho taùch coõi taùch ñaøng,

Caøng xa Thaùnh-Huaán noù caøng tö rieâng.

38

Ñeán, con chôù öu-phieàn thaùi quaù,

Coâng cuûa con Thaày haù nôõ queân;

Thöû coi con coù chí beàn,

Duøng caân thöû thaát taäp reøn chí con.

Thaáy con loøng saét da son,ï

Giaùo-Sö Thaày thöôûng raùng troøn nguyeän xöa.

39

Traàn-caûnh-Kieät ñoùn thöa Quan-Thaùnh,

Xin nhaäp moân khoå haïnh ñoä ñôøi ;

Thaønh Taâm Thaày ñaõ y lôøøi,

Trung-Öông giao laïi theâm ngöôøi sôùm khuya,

Khoâng vaày tònh-thaát côù bia,

Lyù-Chôn coøn vaäy noù kia böïc naøo.

40

Haäu, con chôù laõng xao taác daï,

Nghóa ñeä huynh vaøng ña xöa sau;

Giuùp Thaày chuyeån Ñaïo mau mau,

Mieäng sao loøng vaäy ñöøng maøu traéng ñen.

Hoài Taâm Thaày cuõng khaù khen,

Töø nay nhaãn tôùi cho beàn môùi hay.

41

Ñoà, con bieát ñöôøng ngay leõ chaùnh,

Raùng deø loøng xa laùnh quæ ma;

Caùc ñieàu loãi cuõng khaù tha,

Phong con Giaùo-Höõu theâm hoa rôõ raøng.

Keä kinh nhaéc nhôû baïn vaøng,

Tuaân theo Thaùnh-Huaán Thaày ban phöôùc laønh.

42

Kieån, chôù töôûng hoïc haønh toát chuùng,

Theo huû nho reõ ruùn kinh Thaày;

Con oâi! Ngoaïi giaùo laø vaày,

Kieâu-caêng, taät-ñoá töôûng hay hôn ngöôøi.

Khoe-khoang, phuù-quí giaø lôøi,

Baét qua beû laïi Ñaïo Trôøi ñoù con.

43

Minh, chôù naïi hao moøn thaân-theå,

Coù Chö Thaàn ñeám theû caàm caân;

Song baèng tieàn kieáp haäu caên,

Coù Tu môùi nheï höôûng phaàn Thieâng-Lieâng.

Khuyeân con coâng quaû cho beàn,

Kieáp naày laø kieáp con ñeàn kieáp xöa.

44

Tröng, khen ñoù naêm löøa baûy loïc,

Chaúng coù loøng laëng moïc nhö ai;

Ngöïa hay bieát bôûi ñöôøng daøi,

Con ngay Thaày thöôûng leân ñaøi Giaùo-Sö.

Reøn loøng hoïc hoûi ba dö,

Daét dìu ñoaøn treû chôù töø coâng lao.

45

Vieäc phong thöôûng ñaõ trao phuø tieát,

Hieäp-Thieân Ñaøi tröôùc heát phaûi lo;

Trung-Öông gaày döïng cô ñoà,

Hieäp-Thieân-Ñaøi phaûi löïa cho phaûi ngöôøi.

Hieäp ñoàng cho ñuû caùc nôi,

Möôïn nhaø Ca taïm Thieân-Ñaøi ít laâu.

46

Phuøng, con chôù cô caàu huùng hính,

Chöùc Thieân-Sö Thaày ñònh tröôùc roài;

Con ñöøng chaëc daï kính moâi,

Hieäp-Thieân-Ñaøi ñoù con oâi giuùp Thaày.

Phong con Chöôûng-Quaûn Ñaøi naày,

Coù con aéc ñöôïc reû maây trong Trôøi.

47

Khuyeân con phaûi tuaân lôøi Thaày daën,

Loïc ñoàng loan duøng thaúng nôi tay;

Baày chim vöøa saäp saän bay,

Laøm sao bieát ñöôïc cung maây maáy töøng.

Mieång cho hôùn hôû Trôøi xuaân,

Ngaøn hoàng muoân tía vui möøng röôùc xuaân.

48

Chöùc Chöôûng-Quaûn phaûi caàn hoïc hoûi,

Baûy Chôn Nhö loän coûi traàn-gian;

Haï mình con phaûi hoûi han,

Röôùc veà laøm baïn Ñaïo caøng theâm cao.

Daïy con ñaõ daïy hoài naøo,

Vì con beâ treå ñeå xao laûng hoaøi.

49

Hieäp-Thieân-Ñaøi Thaày sai phaûi maët,

Cöûu-Truøng-Ñaøi saép ñaët cho an;

Heàm vì Toøa-Thaùng Trung-Öông,

Khoâng ai chòu nhöôïng ñeå löông khöông hoaøi.

Toøa-Thaùnh maø chaúng ñònh nôi,

Ñaâu laø choã vöõng cho ngöôøi ngöôûn trieâm.

50

Phieàn Haäu, Ñeán, chôù heàm vieäc nhoû,

Môøi anh em caïn toû gaàn xa;

Trung-Öông phaûi coù Thaùnh-Toøa,

Cho Thaày möôïn ñôõ moät vaøi ñoâi naêm,

Chôn-Lyù maø roõ ñaëng Taâm,

Cöùu ngöôøi meâ moäng giaù caàm maáy möôi.

Ñeâm 24 thaùng 7 naêm Nhaâm-Thaân (1932)

Ngoïc baûn danh ñeà ñònh ñaõ laâu,

Hoaøng phong thaêng thöôûng keû maøy raâu,

Thöôïng thöông quyeát döïng neàn Chôn-Lyù,

Ñeá Ñaïo traøng tuoân khaép AÙ-Aâu.

51

Thaày loùng ñuû caùc lôøi con treû,

Ñöùa thì vui, coù keû baàn duøn;

Caùm ôn caùc treû coù loøng,

Thaày daàu nhoïc söùc hao coâng saù gì.

Ñaõ hay Ñaïo voán Voâ-Vi

Nhöng caàn phaûi choã ñaëng qui moái gieàng.

 52

Khuyeân treû phaûi heát rieâng taâm taùnh,

Ñoàng cuøng nhau lo gaùnh Ñaïo Trôøi;

Thì Thaày thôû ñöôïc daøi hôi,

Thì con ñöôïc vieäc ñöôïc lôøi ñoù nghe.

Khuyeân con roäng raõi traêm beà,

Ñaõ raèng Ñaïi Ñaïo chôù cheâ böïc naøo.

53

Döôùi Trôøi Ñaát ñoàng baøo caû thaåy,

Bò loãi laàm neân quaáy neân sai;

Thaày nhìn con caõ gaùi trai,

Ngaøy nay laïc böôùc ngaøy mai cuõng veà.

Queân ñaâu raèng quaùn raèng queâ,

Neân Thaày chöôùc löôïng laäp beà doå khuyeân.

54

Thaày quyeát döïng caùi neàn Chôn Lyù,

Cöûu Truøng Ñaøi laäp vò cho thaønh;

Con naøo thaûo thuaän laøm anh,

Ñaïo laø gaïo muoái ñeå daønh ñoä thaân.

Con naøo xieâu laïc cô baàn,

Trôû veà thì ñöôïc moïi phaàn aám no.

 55

Thaày thöông treû neân lo caàn kieáp,

Cöûu Truøng Ñaøi cho kòp thôøi kyø;

Thaày ñaø caïn nghó kyõ suy,

Caøng laâu caøng loän thau chì ñoù con.

Muoán cho Ñaïo ñöôïc vuoâng troøn,

Nghe lôøi Thaày daïy traønh troøn chaúng neân.

56

Chö Phaät Thaùnh neâu teân caùc treû,

Döng cho Thaày ñaëng ñeå caàu pheâ;

Sôù daâng raønh raïnh teân ñeà,

Töôøng, Nghieâm, An, Vò, Thieäu, Kyø, Minh, Ñaây.

Caàu phong cho L… coâng daøy,

Theâm Khanh, Ñaûnh, Queá giuùp Thaày Ñaïo Taâm.

57

Thaày suy nghæ lieàn caàm chaâu buùt,

Thaûy y lôøi chaúng chuùt nghi nan;

Phoái-Sö saùu caäp saéc ban,

Ñaàu-Sö ba vò baûn vaøng ghi teân

Coøn kia ba treû cuõng neân,

Gia phong moät caáp leân ñeàn Ngoïc-Hö.

Pheâ raèng:

Kyø Vò coâng lao gaãm coù dö,

Minh Töôøng tua naém chöõ voâ-tö,

L… Nghieâm An Thieäu Ñaây neân thöôûng,

Saéc chæ phong raønh chöùc Phoái-Sö.

Queá neám muøi roài qu61 chaúng phai,

Coâng Khanh naøo ví chöùc Cao-Ñaøi,

Leân non ñeán Ñaûnh xem theâm ñeïp,

Phong caûnh Giaùo-Sö thaät chaèng sai.

58

Thaày ñaõ choïn Phôùi-Sö saùu caëp,

Khuyeân caùc con mau taäp taùnh tình,

Sieâng caàn ñieàu ñoä daân sinh,

Ñöôøng ngay neûo chaùnh Chöông-Trình phaûi tuaân.

So cao ñoï thaáp khuyeân ñöøng,

Laøm sao roõ maët Thieân-AÂn cuûa Thaày.

59

Ca traùch nhaäm coâng daøy söùc nhoïc,

Daùm lieàu mình xoâng ñuïc ñaïn teân;

Coâng phu con thaät raát beàn,

Gaùnh lôøi naëng nheï chaúng reân chaúng phieàn.

Coâng con Thaày coù cheùp rieâng,

Thaùnh Thaàn Tieân Phaät cuõng bieân roõ raøng.

60

Coâng con ñoù baûn vaøng ghi taïc,

Thaày ñaõ sai Baïch-Haït xöôùng teân;

Ñaàu-Sö phaùi Thaùi coâng deàn,

Vai laøm anh caû ñöùng treân Truøng-Ñaøi.

Laøm sao cho roõ chí trai,

Thay Thaày haønh Ñaïo roõ taøi Haäu-Giang.

61

Thaày tuy môùi raøng raøng phong thöôûng,

Chöùc Phoái-Sö cho L… vöøa roài;

Nhöng vì Thaàn thaùnh taâu doài,

Caàu gia phong L… theo lôøi sôù döng.

Xem qua Thaày raát ñoåi möøng,

Möøng vì con ñöôïc Thaùnh Thaàn giuùp taâu.

62

Chöû chaùnh tröïc Thaày ñaâu tö vò,

Hoäi chö Thaàn xeùt kyûtröôùc sau;

Ñaàu Sö phaùi Thöôïng yeâu caàu,

Taïm phong cho L… ñaëng thaâu anh taøi.

Giuùp Ca chôù ñoåi chôù day,

Anh em hoøa hieäp chôù sai chôù töø.

63

Phuøng quyeàn laûnh Ñaàu-Sö phaùi Ngoïc,

Ñoác chí Kieân raùng hoïc cho caàn;

Ñeán ngaøy qua böôùc thanh vaân,

Ñaàu-Sö seõ laõnh chaùnh phaàn theá con.

Ít nhieàu coâng quaû raùng boøn,

Ñöøng cho tieáng nghò lôøi ñoàn beõ bai.

64

Con tuy laõnh ñeán hai chöùc troïng,

Bôûi Thaàn Tieân ñaõ gioùng hö neân;

Hieäp-Thieân chaúng ñaëng ñoäc quyeàn,

Neáu ñoäc-quyeàn aéc gioáng mieàng Taây-Ninh.

Neân Thaày söûa laïi phaân minh,

Thieân-Ñaøi Chöôûng-Quaûn hieäp danh Cöûu-Truøng.

65

Baûn coøn maéc trong voøng giaùo-hoùa,

Maø xeùt loøng vaøng ñaù coù dö;

Phong con Chaùnh Thöôïn Phoái-Sö,

Giuùp quyeàn haønh chaùnh chôù töø coâng lao.

Raùng khuyeân khaép keû ñoàng baøo,

Ñöøng vui veû maët maø xaolaûng loøng.

66

Nhôn, con thieät daøy coâng Cô-Buùt,

Nhöng xeùt vì moät chuùt bô thôø;

Nay Thaày tha loãi treû thô,

Phong con Chaùnh-Thaùi Phoái-Sö rôõ-raøng.

Ñònh Kieân tuy caùch ngaõ ñaøng,

Traêm ñieàu con phaûi luaän baøn vôùi Ca.

67

Chieáu, haèng bò luû taø dìu daéc,

Raùng ñeà phoøng keûo maéc maø hö;

Phong con Chaùnh-Ngoïc Phoái-Sö,

Giuùp Phuøng Chöôûng-Quaûn öu-tö Thieân-Ñaøi.

Kim neân nhôø coá söùc maøi,

Chôù raèng tuøng lònh maø hai taám loøng.

68

Böïc treân ñaõ gia phong nhöùt-ñònh,

Khuyeân caùc con tuøng Lònh laõnh phaàn;

Sao cho Thaày ñöôïc vui möøng,

Sao cho roõ maët Thieân-AÂn cuûa Thaày.

Khuyeân ñöøng uoán vaïy söûa ngay,

Ñöøng loøng dò nghò nay vaày mai kia.

 69

Ñöøng coù daï chia lìa nhö tröôùc,

Ñöøng loøng lo naém ñöôïc phaàn mình;

Ñöøng loøng chích mích em anh,

Ñöøng loøng taät ñoá caønh nanh chöõ quyeàn.

Lo sao Ñaïo khoûi chinh nghieân,

Lo sao Ñaïo ñöôïc thoâng mieàn Nguõ Chaâu.

70

Thaày caïn toû moät baààu taâm söï,

Khuyeân con ñöøng loøng duï döï chi;

Caùi ngaøy kyû-nieäm Tu-Mi,

Ñaïi Thiaân Phuïc phaûi maëc ñi vieáng Thaày.

Ñoàng Taâm ñoàng chí caøng hay,

Moät loøng moät daï nhieàu tay môùi thaønh.

71

Beân Nöõ Phaùi neâu danh moät treû,

Giuùp Ca Minh Chôn-Lyù baáy chaày;

Höông Giaøu coâng naëng laém thay,

Nhôø con Ca môùi khoûi tay mò taø.

Thaày ñaø caïn xeùt gaàn xa,

Phoái-Sö phong treû raùng maø laäp coâng.

72

Saùch coù chöõ: "phuï tuøng phu xöôùng",

Heã vôï hieàn laø töôùng cuûa choàng,

Choàng neân nhôø vôï coi troâng,

Choàng neân vôï cuõng baõn phong danh ñeà.

Giuùp Ca con phaûi daët deø,

Bieát bao yeâu quaùi döïng phe keát ñoaøn.

73

Thöông Nöõ Phaùi gian nan gaëp luùc,

Bò quæ vöông laøm nhuïc cuõng nhieàu;

Ra tay con phaûi daét dìu,

Roài ñaây Thaày seõlöïa ñieàu thöôûng phong.

Thaày laø Chí-Chaùnh Chí-Coâng,

Nöõ Nam Thaày cuõng coi ñoàng nhö nhau.

74

Quang, con phaûi mau mau nhöùt-ñònh,

Qui Trung-Öông hieäp tính Truøng-Ñaøi ;

Con ñöøng laàn löïa nay mai,

Neáu con beâ treã aéc sai ngaøy giôø.

Vieäc laøm con chôù chaàn chôø,

Con ñaø caïng hieåu söï thôø phöôïng chung.

75

Toøa thaùnh saün truøng phuøng hoäi hieäp,

Khuyeân caùc con lieân tieáp cuøng nhau;

Chuùng sanh thöùc tænh môùi mau,

Chuùng sanh môùi höôûng phong traøo Thuaán Nghieâu.

ÔÙ naày, treû daïi raát yeâu,

Nghe Thaày nhöùt ñònh Qui Ñieàu maø theo.

76

Tìm ngoïc baùu non treøo bieån laën,

Kieám chaâu laønh giaõi naéng daàm söông;

Ñaïo cao phaûi hoïc môùi töôøng,

Meânh mong bieån roäng khoù löôøng khoâng ñong.

Ngaøy ñeâm khuyeân raùng chí coâng,

Daàu cho caàm thuù coù loøng cuõng neân.

 77

Ngaøy thaùng töïa ñöôøng teân thaém thoaét,

Sôùm cuøng tröa con aùc chaúng chôø;

Tu cho bieát beán bieát bôø,

Tu ñöøng baøy vieäc vaát vô phónh ngöôøi.

Mò ly, voïng, löôïng, haïi ñôøi,

Traùnh sao cho khoûi löôùi Trôøi buûa giaêng.

78 

Neàn Chôn Lyù trang baèng raát quí,

Moái Voâ-Vi AÂu Myû ñöông tìm;

Thöông con Thaày daïy taát tim,

Sao con nôõ ñeå saén bìm phuû leo.

Thöông con Thaày chæ laùi leøo,

Con ñaønh hôø hoõng caùi deøo gioù gioâng.

79

Ñoàng moät Ñaïo maø loøng chia reõ,

Bôûi nghi quyeàn, tranh theá maø ra;

Ñaët lôøi Thaày daïy chia ba,

Doái ngöôøi thì deå, doái Ta deå gì?

Thaàn Tieân luïy nhoû ai bi,

Caùm thöông sanh chuùng maéc kyø naïn vöông.

 80

Thaày ñaõ môû Trung-Öông laø goác,

Daïy caùc con chuûng toäc thöông nhau;

Naêm chaâu moät theå ñoàng baøo,

Daàu ngöôøi khaùc gioáng cuõng nhao ruùn mình.

Caàu cho traùnh söï ñao binh,

Caàu cho thieân haï thaùi bình muoân naêm.

81

Ñaïo chaúng daïy ñöôøng laàm neõo quaáy,

Ñaïo chaúng truyeàn buøa giaáy pheùp ma;

Con oâi ! Muoán roû Ñaïo Cha,

Ñaïo Cha chaùnh tröïc, voâ taø, voâ tö.

Ñaïo Cha cheùp ñeå thi thö,

Ñaïo Cha khuyeân treû ba dö hoïc haønh.

82

Ñaïo goác daïy daân sanh laøm phaûi,

Ñaïo daéc ngöôøi ñöôøng phaûi chaùnh chôn;

Ñaïo khuyeân Trung Hieáu Nghóa Nhôn,

Ñaïo khuyeân con treû xoùt thöông nhau hoaøi.

Ñaïo khoâng taùch moät reõ hai,

Ñaïo laø hieäp-nhöùt caû loaøi theá gian.

 83

Thöông con daïi laàm ñöôøng laïc ngoõ,

Ñöôøng chaùnh chôn ñaønh boû chaúng maøng;

Thaàn Tieân caïn tieáng giaùn can,

Anh em uû-ñoät, khoâ khan taâm baøo.

Chæ Trôøi, chæ Ñaát, chæ sao,

Noùi Nam, noùi Baéc, noùi khaøo giaønh tin.

84

Daïy Thieân Ñaïo gioáng hình aûo thuaät,

Thöông caùc con trí thöùc ôû ñaâu;

Kheùo tin nhöûng vieäc cô caàu,

Kheùo tin nhöûng vieäc daáu ñaàu daáu ñuoâi.

Theá thaàn chöôùc quæ giuïc xui,

Gaëp côn gioâng toá ñuoåi ruoài ñöôïc chaêng?

 85

Nghe Thieân Ñaïo chaúng caàn ai chæ,

Thieân Ñaïo laø Thieân Lyù nôi Taâm;

Thöû xem con treû coøn naèm,

Bieát nhìn cha meï chaúng laàm ngöôøi döng.

Ngaøy ñeâm xaây chuyeån khoâng ngöøng,

Boán muøa taùm tieát moät chöøng khoâng sai.

 86

Tìm Thieân Ñaïo caàn ai phaûi chæ,

Loøng chí thaønh suy nghæ thì ra;

Ñaïo Trôøi naøo phaûi yeâu ma,

Ñaïo Trôøi naøo phaûi doái Ta gaït Ngöôøi.

Ñaïo Trôøi naøo phaûi troø cöôøi,

Ñaïo Trôøi quí baùu muoân ñôøi saùch ghi,

 87

Haønh Thieân Ñaïo Voâ-Vi phaûi bieát,

Chöõ tuøy thì bieán dieät phaûi thoâng;

Thaùnh nhôn thöøa thöõ luïc long,

Naøo ai bieát ñaëng laïi phoøng boân choân.

Phaûi thoâng hai chöû Haø Ngoân,

AÂm thinh saéc töôùng phaûi choân Ngöôn Thaàn.

 88

Thaày bieát quæ muoân phaàn nhieàu moái,

Laäp Thaùnh Toøa Thaày laäp Trung-öông;

Lôøi Thaày chaùnh chaùnh ñöôøng ñöôøng,

Caùc con maët traùi cang cöôøng chaúng tuaân.

Nghe khoâng cuûng taïi soá phaàn,

Song Thaày cuûng raùng ñaëng ngaên chæ duøm.

89

Thaày haèng daïy hieäp sum moät cöûa,

Choïn Trung-öông laø giöûa trung tim;

Ñoâng, Taây, Nam, Baéc thuaän eâm,

Boä ñi cuûng vöõng, thuyeàn tìm cuûng xuoâi.

Caùc con tôùi tôùi lui lui,

Minh minh baïch baïch, khoûi chui nhuûi ngöôøi.

90

Tieáng daäy khaép Thaày Trôøi daïy Ñaïo,

Caû Naêm Chaâu toân giaùo moäi khoâng;

Caùc con sao nôû ñaønh loøng?

Caùc con sao nôû voäi vong ôn Thaày.

Caùc con chaúng phaûi daïi ngaây,

Caùc con mau tænh nghe Thaày bôù con!

91

Thaày tröôùc noùi Ñaïo troøn thoaït meùo,

Bôõi caùc con chaúng kheùo maø ra;

Tieáng ñoàn Chôn Lyù bay xa,

Caùc con nôõ ñeå loaøi taø loän xen.

Caùc con Ñaïo hoïc thaáp heøn,

Laïi theâm ñaûi sæ chieâu hieàn cuõng khoâng.

92 

Kìa Chieâu Thaùnh Thaày phong taän maët,

Ñöôïc phong roài töï ñaéc töï kieâu;

Naøo hay kieâu ngaïo baáy nhieâu,

Ñeàu laø thuoác ñoäc tinh yeâu nhuoäm vaøo.

Daàu cho Tieân Phaät phaåm naøo,

Coù loøng töï thò phaûi nhaøo chôn ngöôn.

93

Ma quæ duïng gioïng ñôøn tieáng quyeán,

Xui duïc ngöôøi nhieàu chuyeän hoang ñaøng;

Nhoû to thaàm tính möu gian,

Queán ngöôøi trí thöùc meâ mang tinh thaàn.

Caùc con mau tænh laàn laàn,

Coù ngaøy may ñöôïc xaù aân cuûa Thaày.

 94

Traêng gaëp luùc vöøng maây che khuaát,

Ngöôøi phaûi tua noå löïc tu haønh;

Tu cho muïc-ñích ñaønh raønh,

Tu ñöøng laäp vò, laäp danh, laäp quyeàn.

Tu cho quæ phuïc thaàn kieân,

Tu ñöøng lo laäp chuøa chieàn haïi daân.